خنده سرخ

معرفی کتاب خنده سرخ اثر لیانید آندری یف

خنده سرخ نخستین بار در سال 1905 و در ویژه‌نامه مجله‌ی دانش روسیه که به یاد آنتوان چخوف تقدیم شده بود، در کنار آثار ارزشمندی از گورکی و کوپرین و بونین به انتشار رسید. این اثر را ماکسیم گورکی ضمن نامه‌ای به آندری یف بسیار ستود و آن را به بسیار مهم و جذاب و گیرا دانست. خنده سرخ بر خوانندگان و منتقدان روسی تاثیر چشمگیر و حیرت‌آوری داشت و بلافاصله در همان سال به چندین زبان ترجمه شد.

خنده سرخ تصویری‌ست از وحشت و جنون در دل کابوسی که جنگ برمی‌انگیزد و لیانید آندری‌یف گویی شعر و نقاشی و رنگ و نور را به هم آمیخته است تا رمانی خلق کند که تجسم کابوس و وحشت و جنون و مالیخولیا و دوزخِ جنگ است. لیانید آندری‌یف در کتاب خنده سرخ از همان ابتدا ما را به وسط موقعیتی کابوس‌وار و آخرالزمانی و وهم‌آلود پرتاب می‌کند.

این اثر ماهیتی به‌شدت تصویری و بیانی شعرگونه دارد. مناظر هولناک و کابوس‌وار میدان جنگ در این رمان همچون تصاویری از یک نقاشی و نیز تصاویری سینمایی مقابل چشم خواننده مجسم و از برابر دیدگان او عبور می‌کنند و نیز طرز بیان و تصویرسازی‌های نویسنده به شعر پهلو می‌زند.

بخشی از متن کتاب خنده سرخ

در یکی از شب‌های مهتابی ماه مه که بلبلان سرگرم نغمه‌سرایی بودند همسر ایگناتی به اتاق کار شوهرش رفت. آثار رنج محنت بر چهره‌اش نقش بسته بود. چراغ کوچک در دستش می‌لرزید. چون به نزدیک شوهر رسید شانه او را گرفت و گریه‌کنان گفت: «پدر، برویم پیش ورا!» ایگناتی بی‌آنکه سر برگرداند از بالای عینک، زیرچشمی به همسرش نگریست و آنقدر به وی خیره شد که همسرش دست آزاد خود را حرکت داده روی نیمکت کوتاهی نشست و گفت: «راستی شما دونفر…چقدر بی‌رحمید!»