کتاب قلب ضعیف و بوبوک

در کتاب قلب ضعیف و بوبوک که به تازگی از نشر چشمه منتشر شده و پیشِ روی شماست دو داستان از دو دوره‌ی کاملاً متفاوت فعالیت ادبی فیودور داستایفسکی گنجانده شده است: قلب ضعیف (1848) از آثار دوران نخست نویسندگی او و بوبوک (1873) داستان کوتاهی مربوط به دوران پختگی‌اش.

معرفی کتاب قلب ضعیف و بوبوک اثر فیودور داستایفسکی

داستایفسکی وقتی قلب ضعیف را می‌نوشت، تازه جایش را در دنیای ادبیات باز کرده و طعم تعریف‌وتمجید بلینسکی، منتقد مشهور، را چشیده بود. بلینسکی او را گوگول ثانی خوانده بود و حالا فیودور داستایفسکیِ جوان سعی داشت پا جای پای گوگول بگذارد و ایده‌ی انسان کوچک او را بسط بدهد.

پیش از این داستان بیچارگان، همزاد و خانم صاحب‌خانه را نوشته و در دنیای کارمندان جزء و میرزابنویس‌هایی از قماش آکاکی آکاکی‌یویچ، قهرمان داستان شنل گوگول، کندوکاو کرده بود. دیگر خوب می‌دانست از جان انسان کوچک چه می‌خواهد. می‌خواست عمق روحش را بشکافد و تمام احساساتش را به نمایش بگذارد.

داستان دیگری که در این کتاب می‌خوانید محصول سال‌های پختگی نویسنده است. داستایفسکی وقتی بوبوک را نوشت که تجربه‌ی مشهور جَستن از پای چوبه‌ی دار را از سر گذرانده بود، دوران محکومیتش در سیبری را طی کرده بود، پس از آن دوران فترت ده‌ساله دوباره به ادبیات بازگشته و آثار بسیاری خلق کرده بود. وقتی این داستان را می‌نوشت، کارنامه‌ی بلندبالایی از داستان و مقاله داشت و علاوه‌برآن چهار رمان بزرگش (آزردگان، جنایت و مکافات، ابله و شیاطین) او را شهره‌ی خاص‌وعام کرده بودند.

حالا قلمش دیگر پخته و آبدیده شده بود و می‌دانست چه می‌آفریند. بوبوک در نوعِ خود داستان عجیبی است و به نظر می‌رسد داستایفسکی می‌خواست اندکی نوشتن به سبک سوررئالیسم را مزه‌مزه کند.