رهایی از الگوهای تفکر منفی

کتاب رهایی از الگوهای تفکر منفی (Breaking Negative Thinking Patterns) اثر خواندنی گیتا یاکوب، هانی ون گندرن و لاورا زیباور است که با ترجمه نسرین شمس توسط نشر میلکان منتشر شده. این کتاب راهنمایی کاربردی و قابل‌فهم برای آشنایی با طرحواره‌درمانی و ذهنیت‌های طرحواره‌ای است و به خواننده کمک می‌کند الگوهای تکراری فکر، احساس و رفتار خود را بهتر بشناسد و راه‌های سالم‌تری برای مواجهه با آن‌ها پیدا کند.

خلاصه کتاب رهایی از الگوهای تفکر منفی

گاهی در موقعیت‌های مختلف، بدون اینکه متوجه باشیم، دوباره به همان فکرها و واکنش‌های همیشگی برمی‌گردیم؛ مثلاً سریع احساس می‌کنیم کافی نیستیم، دیگران ما را رد خواهند کرد یا باید همیشه بی‌نقص عمل کنیم. نویسندگان توضیح می‌دهند که بخشی از این الگوها می‌تواند از طرحواره‌هایی شکل گرفته باشد که ریشه آن‌ها به تجربه‌های گذشته و سال‌های اولیه زندگی برمی‌گردد. شناخت این الگوها اولین قدم برای این است که دیگر به شکل خودکار در همان مسیر قدیمی حرکت نکنیم.

کتاب برای توضیح این موضوع از مفهوم «ذهنیت‌های طرحواره‌ای» استفاده می‌کند؛ حالت‌هایی که در موقعیت‌های مختلف در ما فعال می‌شوند و می‌توانند روی فکر، احساس و رفتارمان اثر بگذارند. تمرین‌های کتاب کمک می‌کنند تشخیص دهیم در یک لحظه خاص کدام ذهنیت فعال شده، چه چیزی آن را تحریک کرده و معمولاً چه واکنشی در ادامه نشان می‌دهیم. در کنار این شناخت، تمرین‌های کوتاه و عملی برای متوقف کردن چرخه‌های ناسالم و پیدا کردن واکنش‌های سازنده‌تر ارائه می‌شود.

یکی از هدف‌های اصلی رهایی از الگوهای تفکر منفی تقویت چیزی است که در طرحواره‌درمانی «بزرگسال سالم» نامیده می‌شود؛ بخشی از شخصیت که می‌تواند نیازهای واقعی ما را بشناسد، احساسات را مدیریت کند و به‌جای واکنش‌های قدیمی، تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیرد. کتاب به‌جای اینکه فقط درباره علت مشکلات صحبت کند، خواننده را مرحله‌به‌مرحله به مشاهده و تمرین دعوت می‌کند تا کم‌کم رابطه متفاوتی با افکار و الگوهای تکرارشونده خودش بسازد.