کافه پولونیا

کتاب کافه پولونیا اثر خواندنی منصور ضابطیان است که توسط نشر مون منتشر شده. ضابطیان در این اثر، سفرنامه را با روایت تاریخی و گفت‌وگوهای مستند ترکیب کرده و به یکی از کمتر روایت‌شده‌ترین پیوندهای ایران و لهستان در سال‌های جنگ جهانی دوم می‌پردازد.

خلاصه کتاب کافه پولونیا

کافه پولونیا درباره هزاران پناهنده لهستانی است که پس از تحمل جنگ، تبعید و اردوگاه‌های شوروی، در سال ۱۳۲۱ وارد ایران شدند. منصور ضابطیان در سفر به ورشو با تعدادی از بازماندگان و خانواده‌هایشان گفت‌وگو می‌کند و از خلال خاطرات آن‌ها، مسیر سختی را دنبال می‌کند که از لهستان آغاز شد و پس از سال‌ها آوارگی، بسیاری را به ایران رساند.

روایت تنها در لهستان باقی نمی‌ماند. ضابطیان پس از شنیدن این خاطره‌ها، به سراغ نشانه‌هایی می‌رود که هنوز در شهرهای ایران از حضور پناهندگان لهستانی باقی مانده‌اند؛ از محل‌هایی که زمانی پذیرای آن‌ها بودند تا آرامگاه کسانی که دیگر هرگز نتوانستند به وطنشان بازگردند. در کنار این جست‌وجوها، سرگذشت زن‌ها، مردها و کودکانی روایت می‌شود که پیش از جنگ زندگی معمولی داشتند، اما ناگهان خود را در میان گرسنگی، کار اجباری، مهاجرت و از دست دادن نزدیکانشان دیدند.

بنابراین کافه پولونیا بیشتر از آنکه یک سفرنامه معمولی درباره لهستان باشد، جست‌وجویی در میان خاطرات یک مهاجرت تاریخی است. کتاب با کنار هم گذاشتن مصاحبه‌ها، مشاهدات سفر و ردپای باقی‌مانده در ایران، نشان می‌دهد جنگ چگونه زندگی آدم‌های عادی را از هم می‌پاشد و در عین حال، چطور خاطره یک دوره می‌تواند دهه‌ها بعد در شهرها، قبرستان‌ها و روایت بازماندگان همچنان زنده بماند.